EN
Doğalgaz tesisatı periyodik kontrol, sayaç çıkışından yakıcı cihazlara kadar tüm hattın kaçak, aşınma ve baca güvenliği açısından yetkili kişilerce incelenmesidir. Görünürde bir sorun olmasa bile gaz kaçağı ve karbonmonoksit riski sessizce ilerlediğinden bu kontrol ertelenecek bir işlem değildir. Peki doğalgaz tesisatı periyodik kontrol ne sıklıkla yapılmalı, neden bu kadar önemli ve ihmal edilirse ne olur? Yazımızda bu üç soruyu sırayla ele alıyoruz.
Doğalgaz Tesisatı Periyodik Kontrol Ne Sıklıkla Yapılmalı?
Kontrol sıklığı, tesisatın konutta mı yoksa iş yerinde mi olduğuna göre değişir.
| Kullanım tipi | Kontrol sıklığı |
| İş yeri, ticari ve endüstriyel tesisat | 6331 sayılı İSG mevzuatı gereği en az yılda 1 kez zorunlu |
| Konut iç tesisatı | Uluslararası standartlarda 5 yılda bir kontrol önerilir |
| Yeni tesisat | Devreye alındıktan hemen sonra ilk kontrol |
| Uzun süre kapalı kalan tesisat | Gaz yeniden açılmadan önce kontrol |
İş yerlerinde risk değerlendirmesi sonucuna göre bu sıklık artırılabilir. Konutlarda ise gaz dağıtım şirketleri, binaların yapım ve gaz kullanım yıllarını esas alarak kendi periyodik kontrollerini yürütür. Sıklığın altında ortak bir mantık vardır: tesisat eskidikçe kaçak ve aşınma olasılığı artar.
Kontrolde Neler İncelenir?
Doğalgaz tesisatı periyodik kontrol süreci gözle bakmaktan ibaret değildir, ölçüm ve teste dayanır. İncelenen temel noktalar şunlardır:
- Boru hattı, vana, regülatör ve sayaç bağlantılarında korozyon ve gevşeklik,
- Cihazlara giden esnek hortumların aşınması ve standartlara uygunluğu,
- Hattın sızdırmazlık testi, yani belirlenen basınçta kaçak olup olmadığının doğrulanması,
- Yakıcı cihazlar çalıştırılarak baca gazında karbonmonoksit ölçümü,
- Ortamın havalandırması ve baca çekişinin yeterliliği.
Sıraladığımız kontrollerin bir kısmı doğalgaz dedektörü ve basınç ekipmanı gerektirir. Esnek hortumların üzerinde son kullanma tarihi bulunur ve süresi dolduğunda değiştirilmesi gerekir.
Neden Bu Kadar Önemli?
Doğalgaz hattı kapalı bir su devresi değildir, en küçük kaçak bile birikerek tehlike oluşturur. İki ölümcül risk öne çıkar. Birincisi gaz kaçağının ortamda birikip patlamaya yol açmasıdır. İkincisi eksik yanma ve baca kusurundan doğan karbonmonoksittir. Karbonmonoksit renksiz, kokusuz ve tatsız olduğundan fark edilmeden zehirler ve özellikle uyku halinde ölümcül olur. Tam yanma için yeterli hava gerektiğinden havalandırmanın ve baca çekişinin düzgün olması bu riski doğrudan belirler. TS 7363 standardı, 4646 sayılı Doğal Gaz Kanunu ve İç Tesisat Yönetmeliği tam da bu tehlikeleri önlemek için kontrolü kurala bağlar.
İhmal Edilirse Ne Olur?
Kontrolün atlanması yalnızca teknik bir eksiklik değildir, zinciri olan bir risktir. Fiziksel tarafta gaz kaçağı, patlama ve karbonmonoksit zehirlenmesi vardır. Hukuki ve mali tarafta iş yerleri 6331 sayılı kanun kapsamında idari para cezasıyla karşılaşır. Ayrıca periyodik kontrolü yapılmamış bir tesisatta oluşan hasar, sigorta kapsamı dışında değerlendirilebilir ve tüm yük kullanıcıya kalır. Uygunsuzluk tespit edildiğinde gaz dağıtım şirketi gazı kesip aboneye eksikleri tamamlaması için süre tanıyabilir. Aşınmış esnek hortum, korozyona uğramış bağlantı ya da bozulmuş baca çekişi çoğu zaman belirti vermeden ilerler, bu yüzden ihmal fark edildiğinde iş işten geçmiş olabilir.
Doğru Kontrol İçin Yetkili Ekip
Periyodik kontrol; sızdırmazlık testi, dedektörle kaçak taraması ve baca gazı ölçümü gerektirdiğinden belgeli kişilerin işidir. Ev sahibinin gözle yaptığı bir bakış bu güvenceyi sağlamaz. Tesisatınızın kontrolü ve uygunsuzlukların giderilmesi için doğalgaz tesisatı hizmetinden yararlanabilir, hat üzerindeki tesisat işleri için tesisatçı desteği alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Doğalgaz tesisatı periyodik kontrol ne sıklıkla yapılır?
İş yeri ve ticari tesisatlarda 6331 sayılı İSG mevzuatı gereği en az yılda bir kez yapılması gerekir. Konut iç tesisatlarında uluslararası standartlar 5 yılda bir kontrolü önerir, ayrıca uzun süre kapalı kalan tesisatlar gaz yeniden açılmadan kontrol edilmelidir.
Doğalgaz periyodik kontrol zorunlu mu?
İş yerleri ve ticari işletmeler için mevzuat gereği zorunludur. Konutlarda ise gaz dağıtım şirketinin belirlediği kurallara tabidir ve güvenlik açısından yaptırılması güçlü biçimde önerilir.
Kontrol ihmal edilirse en büyük risk nedir?
En büyük iki risk gaz kaçağı kaynaklı patlama ve eksik yanmadan doğan karbonmonoksit zehirlenmesidir. Bunlara ek olarak iş yerlerinde idari ceza ve sigorta kapsamı dışında kalma gibi mali sonuçlar da ortaya çıkar.
